Authenticiteit in leiderschap

27 aug 2015 Geplaatst door management, verandering Geen reacties

Communicatie is de spil waarop bedrijfsprocessen en leiderschap draaien. Dat is zo voor strategische processen op board managementniveau maar evenzo voor line managementniveau van bijvoorbeeld zelfsturende teams.

In de voorbereiding en uitvoering van -veranderings- processen en projecten wordt aan communicatie in principe altijd aandacht geschonken: hoeveel aandacht, en met wat voor resources en tools, is een keuze. Het nuttige effect van goed voorbereide communicatieprogramma’s op het eindresultaat, c.q. op het behalen van de gestelde doelen, is naar mijn mening meer dan voldoende aangetoond.

Verandering en de projecten die naar de stip aan de horizon moeten leiden vinden meestal plaats onder tijdsdruk. Enerzijds helpt dat bij het creëren van de nodige  “sense of urgency”. Anderzijds zal deze tijdsdruk de essentiële denkprocessen remmen en de benodigde communicatie naar stakeholders beperken. Het gevolg daarvan zie je vaak terug in een matige of slechte uitvoering van werkzaamheden en geringe trajecttransparantie gecombineerd met een afbrokkelend draagvlak.

In gevallen van toenemende druk en achterblijvende performance (vaak bij verandertrajecten) vallen veel managers terug op  hun ingeslepen gedragsprocessen ofwel “management by spine”, met de daarbij horende leiderschapsstijl. Vervolgens slaat de wet van Murphy toe, zijn er tegenvallers cq. tegenslagen en neemt de beheersbaarheid van het traject verder af.

Veel managementlessen, goeroepresentaties en publicaties, 7 or 8 habits, enzovoort, staan in het management opschrijfboekje. Allemaal populaire boeken die driftig bestudeerd worden op het moment dat managers complexe trajecten in het verschiet hebben liggen. Vaak dragen deze boeken in de praktijk onvoldoende bij aan de parate vaardigheden van de manager voor de nodige bijsturing tijdens het veranderproces.

Naarmate de voorbereiding van het traject beter is geweest en de verantwoordelijke manager meer cruciale vaardigheden echt beheerst, zullen authenticiteit in leiderschap en verantwoordelijk leiderschap een grotere rol spelen bij succesvolle en efficiënte uitvoering van processen en projecten.

Zonder volledig te willen zijn, een paar aspecten die hierbij van belang zijn:

“The end in mind”

Naarmate het einddoel helder is en duidelijk aan alle stakeholders is gecommuniceerd, zal koersvastheid gemakkelijker zijn. Dit geldt ook voor de uitleg en transparantie over eventuele aanpassingen aan de doelstelling en tussenstappen.

“Scenario’s”

Wees voorbereid op Murphy. Scenariodenken en anticiperen op afwijkingen helpen het net niet of niet bedachte scenario te managen en daar helder over te communiceren.

“Belangrijk en urgent”

Bijna automatisch gaat kostbare tijd en aandacht naar zaken die wel belangrijk maar niet urgent zijn -later uitvoeren- of urgent en niet belangrijk -niet doen-. Focus op wat echt belangrijk en urgent is. Plan bewust, want tijd verloren in het begin van een traject is verloren tijd voor altijd en is evenzo verloren als vrijheidsgraad later in het traject.

“Streng en dapper”

Wees streng waar nodig in planning, uitvoering, afspraken en deliverables. Toon dapperheid en blijf transparant bij het nemen en uitvoeren van noodzakelijke correcties. Beiden vertalen zich in transparantie en draagvlak.

“Neutraliseer dissonanten”

Dissonantie vraagt onevenredig veel energie en managementcapaciteit. Vaak ook leidt voortdurende dissonantie tot afkalvend draagvlak. Adresseer het fenomeen in een zo vroeg mogelijk stadium. Doe alles binnen redelijkheid; discussieer vooraf en vraag daarna loyaliteit: “you are in, or you are out” waar nodig. Transparantie en communicatie zijn absoluut essentieel bij het behouden en opbouwen van commitment.

“Communiceer en wees open”

Weinig managers hebben een natuurlijke drang tot (open) communicatie en neigen er naar communicatie te beperken tot het moment dat er iets aan de hand is. In dergelijke situaties willen ze alleen een eigen boodschap kwijt en geven stakeholders daardoor weinig ruimte voor een op dialoog gebaseerde openheid in communicatie.

Blijf jezelf deze vraag stellen: wat hebben de stakeholders aan informatie nodig om hun rol in het traject goed te vervullen?

“Zeg wat je doet en doe wat je zegt”

Persoonlijk commitment en helderheid zijn cruciaal om te kunnen slagen. Sta voor je beloften, dwars door de onvermijdbare moeilijkheden heen. Ben jezelf ervan bewust dat je een voorbeeldfunctie hebt en dat als jij je niet op de juiste wijze profileert, je medewerkers geen reden meer hebben om dat wel te doen. Anticipeer op situaties die ontstaan, omdat een belofte of toezegging soms gewoonweg niet kan worden gehouden.

Leg keuzes uit en communiceer daar open over. Mensen laten zich niet meer “het bos in sturen” met een slap of half verhaal. Kwetsbaarheid en emotie tonen is absoluut geen zwakte , maar juist een sterkte.

Daarmee kom ik op het laatste aspect: managementstijl en authenticiteit in gedrag.

Niet iedereen is een geboren leider met natuurlijk overwicht. Veel mensen kunnen een goed manager en een betere leider worden door simpelweg te leren. En wat is er veel te leren of verder te ontwikkelen. Deze lessen zijn echter alleen van waarde als de nieuwe -of verbeterde- vaardigheden een onderdeel worden van je managementstijl, samen met een verbeterde communicatievaardigheid. Niet een ingestudeerd repertoire aan trucjes. Wat jou en mij een betere leider maakt is een werkelijke uitbouw van sterktes en een herkenning van onze eigen zwaktes. Daarvoor moet je weten hoe je als mens en als manager in elkaar zit: leiderschaps gedrag gebaseerd op authenticiteit in plaats van ingestudeerde patronen.

Dus onthoud:

“ What I do is what counts”

De ontwikkeling van leiderschapsgedrag en onderzoek naar de dynamiek van authenticiteit , leidt mogelijk tot een aantal vaardigheidsverbeteringen geadresseerd in dit artikel; communicatievaardigheid is daar ongetwijfeld ook bij.  

Alexander Paul van Oyen

Foto van Alexander Paul van Oyen

Alexander van Oyen is de managing director van Durata Therapeutics International. – een bedrijf dat zich richt op  nieuwe merkgeneesmiddelen  tegen  infectie ziekten veroorzaakt door multiresistente bacteriën.- Durata is recent onderdeel geworden van Allergan (Actavis/Allergan combi). Daarvoor was Alexander Senior Vice President Supply Chain en Operations  bij CSM, waar hij aantrad vanuit zijn positie als President en CEO van Purac Thailand, onderdeel van het succesvolle Purac Biochemicals (tegenwoordig Corbion). Hij heeft tijdens zijn carrière al veel  managers mogen coachen op het gebied van leiderschap, operations en supply chain management.

Voor meer informatie over zijn achtergrond kun je terecht op zijn LinkedIn Profiel.

Dit artikel is geschreven door gastblogger Alexander Paul van Oyen. Wil je ook als gastbogger schrijven voor TaS? Laat het ons dan weten door een mailtje te sturen! Een goed verhaal is altijd welkom.

Deel dit met je netwerk
Tags: , , , ,