hoe kun je omgaan met beoordelingen

Een (werkend) leven is gevuld met beoordelingen

15 sep 2016 Geplaatst door HRM, leiderschap Geen reacties

Wij zijn met competitie opgevoed; wedstrijden en schoolcijfers. We vergelijken de ontwikkeling van onze kinderen met de kinderen van anderen op social media zoals LinkedIn en Facebook. We zijn met beoordelingen opgevoed en leren onze kinderen om zich te conformeren naar de regels van school, thuis, de sportclub, het werk en leren hen zich aan te passen conform de sociale feedback uit de omgeving om maar te kunnen passen in het keurslijf van de maatschappij.

Social media heeft nóg zichtbaarder gemaakt hoe mensen ons beoordelen op expliciete en impliciete wijze. We kijken naar de likes, de shares en het commentaar op alles wat we delen en verbinden daar een succesratio aan. Televisieshows stimuleren tegelijkertijd het snel vergelijken van individuen en het maken van keuzes daarin, zodanig dat het ons niet eens meer opvalt hoe snel en ongefundeerd we eigenlijk vaak oordelen. “Ze heeft het niet”, “Hij is te arrogant”. Soms expliciet en soms tussen de regels door, toont de wereld zich vaak hard en bevooroordeeld.

Het maakt niet uit wie je bent, wat je doet of welke keuzes je maakt in het leven, er is altijd iemand die je beoordeelt op basis van een indruk (hoe vluchtig ook). Anderen oordelen niet alleen maar over wie wij zijn: waar we voor staan als persoon en hoe we dingen aanpakken zijn eveneens onderhevig aan de meningen van onze omgeving. Beoordelingen zijn inherent aan onze samenleving en dat betekent dat we niet aan deze beoordelingen ontkomen.

Iedereen heeft de behoefte aan validatie, acceptatie en appreciatie, de een meer dan de ander. We wegen de risico’s van ons gedrag af met de mogelijke voordelen. Wat zullen mijn vrienden denken, wat vindt mijn familie ervan? Hoe beoordeelt de rest van mijn omgeving deze keuze? Wat zal het betekenen voor mijn positie of reputatie? Of je er zelf bewust van bent of niet, onderzoek toont aan dat ons gedrag en zelfbeeld door deze manier van leven beïnvloed worden.

Het competitieve kenmerk en de continue beoordelingen in ons leven  staan in relatie met een deel van de stress, angst, onzekerheid en eenzaamheid die wij ervaren. Soms met een negatief zelfbeeld en depressies tot gevolg. Onze gevoeligheid voor de sociale feedback van anderen hangt in grote mate af van de vraag of wij onze eigenwaarde afmeten op basis van externe of interne indicatoren. Personen die hun eigenwaarde laten afhangen van externe indicatoren zoals de aandacht en validatie van anderen, zijn gevoeliger voor de bovenstaande klachten omdat ze veel meer druk ervaren van de wereld om hen heen. We voelen ons echter allemaal wel eens kwetsbaar en klein op de momenten dat we beoordeeld worden.

Vanuit een ander perspectief bekeken is het systeem ook niet zonder valkuilen: personen die steeds de eigen grenzen verleggen kunnen leiden onder de competitie en beoordelingen, het streven naar geïdealiseerde perfectie levert immers een onmogelijke strijd op. Dat niet alleen, de drang naar acceptatie of perceptie van hun eigen succes kunnen hen afleiden van de meest waardevolle momenten en personen in hun leven.

Hoe leer je constructiever om te gaan met de beoordeling van anderen?

Wetende dat het beoordeeld worden bij ons maatschappelijke systeem hoort, betekent dat de winst te behalen is uit het beter omgaan met het beoordeeld worden én het beoordelen van anderen. Hoewel we graag zouden willen dat iedereen ons ontzettend intelligent en leuk vindt, is de waarheid dat dit nooit gaat gebeuren. Niet iedereen zal ons succes respecteren of ondersteunen en er zullen altijd mensen zijn die zich tegen ons afzetten. Hoe hoger de boom, hoe sterker de wind kan zijn.

Door jezelf de onderstaande technieken aan te leren (en tegelijkertijd bewust te blijven van de impact dat jouw oordeel heeft op je kinderen, je team en je sociale omgeving) leer je nog meer bij te dragen aan je eigen geluk en dat van de mensen om je heen. Je kunt de perceptie van anderen misschien niet altijd veranderen, je kunt wel je eigen perceptie beïnvloeden door jezelf altijd de volgende vragen te blijven stellen:

1. Beoordeel jij jezelf of komt het oordeel van een ander?

Deze vraag is wellicht het meest complex om te beantwoorden en is tegelijkertijd ook cruciaal in de eerste stap naar een constructievere kijk op jezelf.

De grootste criticus van jezelf, zit meestal tussen je oren. Begin daarom met het uitzoeken welke kritiek je hebt op jezelf. Waarom veroordeel je deze gedragingen of karaktereigenschappen van jezelf? Zoek niet alleen uit welke eigenschappen het zijn waar je ontevreden over bent maar ook waar die veroordeling vandaan komt. Wie wil je zijn, waar ga je naar toe werken? Sluit vrede met wie je bent geworden en leer jezelf om begrip te hebben voor alle facetten van je karakter.

Kies ervoor om naar de mogelijkheden te kijken die je hebt om dingen anders aan te pakken. Gebruik hiervoor een positieve benadering en maak ruimte voor compassie.

2. Waarom beoordeelt een ander jou?

Veel situaties vragen om een oordeel van een ander: het maken van een assessment, het beoordelen van een cv, het lezen van een motivatiebrief, het wel of niet verlengen van een contract, het hebben van een sollicitatiegesprek, daten, het leggen van nieuwe contacten. Allemaal situaties waarin anderen je zullen beoordelen op basis van hun eerdere ervaringen, karakter en kijk op de wereld. Het is de manier waarop wij allemaal keuzes hebben leren maken, risico’s hebben leren inschatten en de mogelijkheden hebben leren vaststellen. Het is normaal om beoordeeld te worden.

Soms veroordelen anderen je vanuit angst, onzekerheid of gezag. Vaak wordt je veroordeeld op basis van subjectieve inschattingen die een ander maakt. Hun oordeel berust lang niet altijd op de waarheid en jouw oordeel is evenmin altijd juist of gefundeerd. Luister naar de feedback die je krijgt van anderen, vraag jezelf af of er een waarheid in zit en of je wat met die waarheid wil.

Als je feedback ontvangt op hoe je gehandeld hebt in een specifieke situatie, op een specifiek aspect in je werk of over een bepaalde karaktereigenschap, sta jezelf dan niet toe om de beoordeling te veralgemeniseren. Hierdoor maak je de feedback groter dan waarschijnlijk nodig is. Indien je in een situatie komt waarin je verkeerd beoordeeld wordt, accepteer dan de menselijkheid van de ander.

Kijk naar wat je bereikt hebt, wat je beter kunt en wat je krachten zijn en herhaal je positieve mantra elke dag. Dit is een belangrijke oefening omdat we de negatieve ervaringen veel langer en levendiger onthouden dan onze positieve ervaringen. Dit geldt niet alleen voor de pessimisten onder ons, ook de optimisten onthouden negatieve ervaringen beter. Uit onderzoek blijkt dat je zo’n vijf positieve ervaringen nodig hebt om één negatieve ervaring te compenseren. Een postitief zelfbeeld vraagt dus om een herhaling van positieve ervaringen.

Anna Wintour, één van de grootste fashion editors die de geschiedenis kent, werd in het begin van haar carrière ontslagen omdat ze haar vak niet zou verstaan. Steve Jobs, de man achter Apple, werd een mislukking genoemd en zelfs ontslagen door zijn eigen bedrijf omdat hij het nooit zou redden als zakenman. Je zult te maken krijgen met vooroordelen en ze zullen je soms raken, ze mogen je echter NOOIT overschaduwen.

Loslaten doe je niet voor de ander maar voor jezelf

3. Kijk naar wat belangrijk is voor je eigen geluk

Met invloed komt ook gefundeerde en ongefundeerde kritiek. Je kunt jezelf een keurslijf aanmeten om te passen in het perfecte plaatje dat wellicht van je verwacht wordt of ervoor kiezen je menselijkheid te omarmen. Leef je eigen leven met overgave.

Geluk vind je niet alleen in zelfacceptatie maar ook in de acceptatie van anderen voor wie ze zijn. Maak er een gewoonte van om te kijken naar de dingen die goed gaan, die anderen goed doen of goed bedoelden en waar je blij van wordt. Verschuif de balans naar een positieve kijk op de wereld om je heen en jezelf.

4. Durf grenzen aan te geven

Het is niet altijd makkelijk om het onderscheid te maken tussen constructieve (soms zo bedoeld maar niet zo gebracht) feedback en onterechte oordelen. Als jij je bevindt in een negatieve omgeving die schadelijk is voor je zelfbeeld, ontwikkeling en geluk, is het belangrijk om grenzen aan te geven. Mochten je grenzen niet worden gerespecteerd, durf dan op te staan en te gaan.

5. Blijf jezelf

Verlies jezelf niet in een strijd en probeer jezelf niet anders voor te doen omdat je denkt dat anderen je dan leuker, beter of passender vinden. Je kunt alles wat je te bieden hebt veel beter tonen door jezelf te blijven. Natuurlijk is het belangrijk om je aan te passen maar hou altijd contact met je eigen persoonlijkheid. Je beschikt over waardevolle ideeën, kennis en eigenschappen die een organisatie, jezelf en anderen verder kunnen brengen.

6. Welke belangen heb jij bij de beoordeling van anderen?

Jij hebt belangen bij de meeste oordelen die je velt, hebt regelmatig last van vooroordelen en hebt een eigen visie op de wereld. Al deze factoren beïnvloeden (onbewust) de manier waarop jij mensen en situaties beoordeelt. Je wil een sterk teamlid als manager omdat dit wat zegt over jouw competenties, je wil leuke kinderen omdat dit wat zegt over jouw rol als ouder, je bent het eens met je leidinggevende omdat hij geen fan is van mensen die tegen hem ingaan.

Onze oordelen zijn gedreven door wat we willen (onze ambities) af te zetten tegenover waar we zijn. Het is daarom belangrijk om het spanningsveld om je heen in ogenschouw te nemen voordat je een oordeel treft over iemand anders.

7. Behandel anderen zoals je zelf ook behandeld wil worden

Vraag jezelf af of je consistent bent in je interactie met de mensen om je heen. Stel jij jezelf altijd hetzelfde op of maak je onderscheidt in mensen? Wie je ook tegenover je hebt en welke leeftijd, sekse, geslacht, huidskleur, geaardheid of positie iemand ook heeft, hij of zij zou gelijk beoordeeld en behandeld moeten worden. Datzelfde geldt overigens ook voor jou. Het is opvallend dat deze opvoedkundige regel zo vaak gebruikt wordt door ons als opvoeders en we er toch zelf niet altijd naar leven. We laten ons soms leiden door emoties, angsten en wensen. Hierdoor behandelen wij anderen ook niet altijd op een integere manier.

Je kunt boos worden omdat anderen je teleurstellen en je vervolgens vastbijten in je rechten en behoeften. Of je kunt ervoor kiezen om jezelf bewust te zijn van hoe je daar mee omgaat. Wat zeg je na afloop tegen de ander, hoe spreek je over hen (wanneer je stoom aan het afblazen bent)? Welke bewoordingen gebruik je en wat zegt dat over jouw oordeel met betrekking tot de ander?
Jij hebt recht op compassie, vriendelijkheid, vertrouwen, liefde en respect. Als dat is wat je verdient, begin dan met het zelf te geven aan iedereen om je heen. Je zult het niet altijd zelf mogen ontvangen maar aan het einde van de dag loop jij met opgeheven schouders en een licht hart.


De mooiste voorbeelden uit mijn werkende leven komen voort uit alle contacten die ik heb gehad met headhunters, leidinggevenden en recruiters. De uitspraken, die je bovenin in de afbeelding ziet, komen van professionals uit grote en kleine organisaties waarmee ik ooit contact heb gehad. Ik ben het eens geweest met de observaties, heb er soms dagen van wakker gelegen én ben er af en toe verbijsterd over geweest. Hoe dan ook, ik vond het een mooie toevoeging aan dit artikel om enkele vooroordelen over mij met jullie te delen.


Also published on Medium.

Deel dit met je netwerk
Tags: , , , , ,